فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
777
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
منسوب به . . . ، نسل . المُتَحَرِّك - [ حرك ] : فا ، « الصوَر المُتَحرِّكَة » : تصويرهائى كه بر روى پردهء سينما يا صفحهء تلويزيون نمايش داده مىشوند . المُتْحَف - ج مَتَاحِف [ تحف ] : مرادف ( المَتْحَف ) است . المَتْحَف - ج مَتَاحِف [ تحف ] : موزهء آثار هنرى و ارزشمند . المُتَحَمِّس - [ حمس ] : حماسه سرا ، با غيرت ، متعصب . المُتَحَوِّل - [ حول ] : فا ، « الأَعْيادُ المُتَحَوِّلة » : اعياد تجديد شده . المُتَحَيِّرَات - [ حير ] ( فك ) : نام ستارههاى سيارهء آسمان است . المُتَحَيِّرَة - [ حير ] ( فك ) : يك ستارهء سيار . المُتَحَيِّز - [ حوز ] : غرض ورز ، هواخواه . مَتَخَ - - مَتْخاً الشيءَ : آن چيز را از جاى خود كند ، آن را قطع كرد ، آن را بالا برد . ، - الشيءُ : بالا رفت ، - بِالدّلْو : دلو را گرفت ، - الخمسينَ : نزديك به پنجاه ساله شد ، - فلاناً : او را زد و از خود دور كرد ، - ه بالسهم : با تير او را زد ، - مَتْخاً الجرادُ : ملخ دم خود را به زمين فرو كرد تا تخم بريزد . المُتَخَايِلَة - [ خيل ] : « أَرْضٌ مُتَخَايِلَةٌ » : مرادف ( مُتَخَيِّلة ) است . المُتَخَرِّج - [ خرج ] من مدرسةٍ : كسى كه فارغ التحصيل شده ؛ « المُتَخَرِّج في . . . » : كسى كه تحصيلات خود را در رشتههاى پزشكى يا هندسه يا حقوق . . . بپايان رسانيده باشد . المُتَخَضِّد - [ خضد ] : خميده و دو تا شد . المُتَخَيِّلَة - [ دخيل ] : « أَرْضٌ مُتَخَيِّلَةٌ » : سرزمين سبز كه شكوفههاى آن بر آمده است . المُتَدَاخِل - [ دخل ] : فا ؛ « عَدَدٌ مُتَداخِلٌ » : عددى كه محتواى آن اعداد ديگرى باشد . المُتَدَارَك - [ درك ] : نام بحرى از بحور شعر است ، و شعر در آن به هشت فَعِلُنْ تمام مىشود . المُتَدَاوَل - [ دول ] : رايج ( پول ) ، متناوب ، « الكلامُ الْمَتَداوَل » : سخنان روز مره . گفتار نقل شده از ديگران . المُتَدَثِّر - [ دثر ] بالثوب : كسى كه لباس پوشيده يا در لباس خود را پيچانده است . المُتَدَفِّق - [ دفق ] : آبريز فراوان ، آب سر ريز و روان و جوشان . مَتَرَ - - مَتْراً الحبلَ : ريسمان را كشيد ، - الشّيءَ : آن را قطع كرد . المِتْر - ج - أَمْتَار : اندازه مساحت گيرى در طول كه معادل يك ذرع و نيم تقريبى است - اين كلمه يونانى است - المُتَرَاجِحَة - [ رجح ] أو المتباينة العدديَّة ( ع ج ) : دو مجموعهء عددى مختلف مانند 4 + 926 - 1 ؛ « الْمُتَرَاجِحَة ذات مَجَاهيل » : در علم جبر و عبارت است از مجموع دو عبارت جبرى است كه مجهولات آن به اعداد موافق تبديل شود كه در نتيجه عددى صحيح مىشود و اين اعداد را حلول يا جذور مُتَراجِحَه نامند . المُتَرَادِف - [ ردف ] : مساوى است با ( الْمُرادِف ) . المُتَرَادِفَات - [ ردف ] : بر كلماتى كه با هم معناى مساوى دارند اطلاق مىشود . المِتْرَاس - ج مَتَارِيس [ ترس ] : ديوار يا سنگر كه براى پنهان شدن از ديد دشمن به كار مىرود ، چوبى كه پشت درب نصب مىكنند تا درب باز نشود . المُتَرَامِي - [ رمي ] : وسيع ، دور ؛ « مُتَرامي الأَطراف » : بسيار دور . المُتْرِب - [ ترب ] : پر گرد و خاك . المَتْرَبَة - [ ترب ] : بينوائى و مستمندى ؛ « مِسْكِين ذو متَرْبة » : فقير بينوا و مستمند . المُتَرَدَّم - [ ردم ] : جائى كه وصله پينه شده است . المِتْرَس - ج مَتارِس [ ترس ] : مرادف ( المِتراس ) است . المُتْرَف - [ ترف ] : كسى كه در فراخ روزى باشد ، آنكه هر كارى بخواهد بكند و كسى او را منع نكند ، ستمگر و تجاوزگر . المُتَرَّف - [ ترف ] : مرادف ( المُتْرَف ) است . المَتْرُوك - ج مَتْرُوكَات [ ترك ] : ارث . المُتَرَهِّل - [ رهل ] ( طب ) : سست گوشت و لرزان بر خلاف پرگوشت و محكم . المُتَزَايِد - [ زيد ] : افزايش طلب ، افزايش خواه ، « على نحوٍ متزايدٍ » : به گونه اى افزون . المُتَّزِع - [ وزع ] : فا ، بزرگ نفس . المُتَزَلج - [ زلج ] : مرادف ( المُتَزَحْلِق ) است به معناى ليزخور . المُتَزَلِّف - [ زلف ] : چاپلوس كه با زبان اظهار دوستى مىكند بر خلاف آنچه كه در دل دارد ، مترادف ( المُتَمَلِّق ) است . المُتَزَمِّل - [ زمل ] : شخصى كه در لباسهاى خود پوشيده يا پيچيده شده باشد . المُتَزَوِّج - [ زوج ] : مرد متأهل كه ازدواج نموده باشد . المُتَسَاهِل - [ سهل ] : سهل و آسان و نرم و با گذشت ، بردبار . المُتَسبِّب - [ سبّ ] : كسى كه اندك تجارت نمايد . المُتَّسَع - [ وسع ] : اسم مفعول است ، دامنهء فسيح و مجال ، « لم يجد مُتَّسَعاً من الوقت لعملِ كذا » : وقت كافى براى انجام كار . . . نداشت . المُتَّسِق - [ وسق ] : از نامهاى ماه ( قمر ) ، و در نزد عروضيان بحرى از بحور شعر است كه به آن ( الْمُتَدَارَك ) نيز گفته مىشود و عبارتست از 8 بار فَعِلُنْ . المُتَسَلْسِل - [ سلسل ] : پى در پى ، پشت سر هم ؛ « الرَّقَمُ الْمُتَسَلْسِلْ » : عدد مسلسل ، و از لباس و پوشاك آنچه كه بد بافت و كهنه باشد . المُتَسَلْسِلَة - [ سلسل ] ( ع ح ) : مجموعهء اعدادى متوالى بر حسب قاعدهء معينى است مانند 1 ، 3 ، 7 ، 15 ، 31 . . . كه هر يك از اين اعداد مساوى است با دو برابر عدد ما قبل خود باضافهء يك ، « السِّلْسِلَةُ المُتَسَلْسِلَة » عبارت از رقمى است كه عدد حدود آن نهايت